نردبان و داربست                  laddar and scaffold

    

 مقدمه :

براي انجام عمليات ساخت و ساز در ارتفاع ، لازم است كارگران از انواع داربست استفاده نمايند و سالانه تعداد زيادي از اين كارگران به دلايل مختلف از داربست سقوط كرده و به كام مرگ كشيده مي شوند و يا دچار معلوليتهاي دائمي مي گردند . در اين خصوص تمهيدات و پيشگيريهاي ايمني مي تواند تا حد قابل ملاحظه اي از بروز اين حوادث جلوگيري نمايند .

 

مقررات كلي آماده كردن و احداث داربست :

تعريف داربست :

داربست عبارت است از ساختار موقتي كه شامل يك يا چندين جايگاه ، اجزاي نگاه دارنده، اتصالات و تكيه گاه مي باشد كه در طي اجراي هر گونه عمليات ساختماني از قبيل تعميرات ، نماسازي ، تميزكاري، رنگ آميزي ، جوشكاري يا ساير كارهاي مشابه و به منظور دسترسي به بنا و حفظ و نگهداري كاركنان يا مصالح و ابزار در ارتفاع ، مورد استفاده قرار مي گيرد .

 

مقررات كلي داربست :

بر پا كردن ، پياده كردن و تغييرات اساسي در داربست ها بايد تحت نظارت شخص ذيصلاح و به وسيله كارگراني كه در اين گونه كارها تجربه كافي دارند ، انجام گيرد . براي كليه مواردي كه نتوان در ارتفاع با استفاده از نردبان يا وسايل ديگر بطور اطمينان بخش كاري را انجام داد ، بايستي داربست هاي كافي و مناسب احداث گردد .

 

كيفيت اجزاء داربست :

      ·  اجزاء داربست و كليه وسايلي كه در آن بكار مي رود بايد از وسايل مناسب و مرغوب ،طوري طراحي ،ساخته و آماده شود كه واجد شرايط ايمني كار براي كاركنان بوده و توانائي پذيزش بارها و فشارهاي وارده را داشته باشند.( توانائي تحمل چهار برابر بار مورد نظر را داشته باشد)

        · تخته ها و لوله هائی كه در احداث داربست بكار ميروند بايد عاري از هرگونه عيب بوده و بدون گره ،پوسته ،كرم خوردگي و پوسيدگي باشد و تدابير لازم جهت جلوگيري از ترك خوردگي آن اتخاذ شود .

        · كليه وسايلي كه براي ساخت داربست بكار مي رود ، بايستي در شرايط خوبي در انبار نگهداري شده و از وسايل و مواد نامناسب جدا شوند .

        · از طنابهاي ليفي در مكانهائي كه احتمال آسيب ديدگي اينگونه طنابها وجود دارد استفاده نشود .

        · طنابهايي كه با اسيد يا ديگر مواد فرساينده در تماس بوده اند نبايد مورد استفاده قرار گيرند .

        · ميخ هايي كه براي اتصال اجزا بكار برده ميشود بايد به اندازه مناسب بوده و تا انتها كوبيده شوند . ضمنا‏ٌ در داربستهاي چوبي نبايد از ميخهاي چدني استفاده كرد

 

پايداري (استحكام ) و فراهم كردن داربست :

        ·  داربستها بايد با ضريب اطميناني تا چهار برابر حداكثر بارگيري طراحي شود .

        ·  براي برپا كردن داربست بايد وسايل كافي فراهم و بكار گرفته شوند .

        ·  هر داربستي بايد بطور مناسب و كافي مهار شده و در فاصله هاي مناسب در دو جهت عمودي و افقي به ساختمان و  وسايل مجاور مهار شود .

        ·  پايه هاي داربست بايد بطور مطمئن و محكم مهار شده باشد تا مانع نوسان ، جابجائي و لغزيدن داربست گردد .

        ·  هرگز نبايد براي تكيه گاه داربست يا ساخت آن از آجر هاي لق ، لوله هاي فاضلاب، بلوكهاي غير متصل ، بشكه ، جعبه يا مصالح نا مطمئن ديگر استفاده شود

        ·  قسمتهاي فلزي داربست نبايد ترك خوردگي ، زنگ زدگي يا عيبهاي ديگر داشته باشد كه به استحكام آنها زياني وارد سازد .

        ·  داربستها بايد در وضعيت خوبي نگهداري شوند و هر يك از بخشهاي آنها بايد طوري متصل ، جا افتاده و مهار شوند كه در صورت استفاده طولاني از داربست ، جابجا نشوند .

        ·  براي جلوگيري از خطر افتادن اتفاقي مصالح ساختماني يا ابزار كار از طبقات مختلف داربست ، بايستي اقدامات احتياطي زير به عمل آيد

الف : نصب توري يا سرپوش مناسب در طبقات زيرين

ب : نصب پاخوري 15 سانتي متري در لبه جايگاه

 

بازرسي و كنترل داربست :

1 ـ داربست بايد در موارد زير و توسط شخص ذيصلاح مورد بازديد و كنترل قرار گيرد تا از پايداري ، استحكام و ايمني آن اطمینان حاصل و گواهي كتبي صادر گردد:

        ·  قبل از شروع به استفاده از آن

        ·  پس از قرار گرفتن در معرض باد طوفان ، زلزله

        ·  پس از هرگونه تغیيرات ،تعويض اجرا و وقفه طولاني در استفاده از آن

2 ـ هيچ بخشي از داربست را نبايد پياده كرد و داربست را به حالتي بجا گذاشت كه بتوان از بخشهاي باقي مانده استفاده نمود ، مگر آنكه بخش بجا مانده منطبق با مقررات باشد

3 ـ اگر قسمتي از داربست احتياج به تعمير داشته باشد نبايد قبل از رفع نقص و تعمير داربست به كارگران اجازه كار كردن روي آن داده شود

4 ـ بعد از اتمام كار روزانه بايد كليه ابزار و مصالح از روي آن برداشته شود .

5 ـ در موقع پياده كردن داربست بايد مراقبت لا زم به عمل آيد كه كليه ميخها از قطعات پياده شده چوبي كشيده شوند .

 

استفاده از داربست : 

1 در مدت طولانی استفاده از داربست بايد دائما نظارت شود تا باربيش از اندازه و مصالح ساختماني غير لازم روي آن قرار گيرد .

2 ـ تا آنجا كه امكان دارد بار روي داربست بايد به طور يكنواخت توزيع گردد تا از عدم تعادل خطرناك داربست جلوگيري گردد.

3 ـ از داربستها نبايد براي انبار كردن مصالح ساختماني استفاده شود مگر مصالحي كه براي كوتاه مدت و استفاده فوري مورد نياز باشد .

4 ـ در مواقعي كه هوا طوفاني بوده و باد شديد مي وزد ، كار بايد متوقف گردد تا تمام احتياط هاي لازم اتخاذ گردد .

5 ـ در مواقعي كه روي جايگاه داربست برف يا يخ باشد ، كارگران نبايد روي آن كار كنند مگر اينكه برف يا يخ برداشته شود و روي آن ما سه نرم ريخته شود .

6 ـ در قسمتهائي از كابل يا طناب داربست كه احتمال بريدگي يا سائيدگي مي رود بايد با تعبيه بالشتك از آن محافظت گردد .

7 ـ هنگامي كه در مجاورت خطوط نيروي برق احتياج به نصب داربست باشد، بايد:

        · براي جلوگيري از خطر برق گرفتگي و كاهش اثرات زيان آور ميدان هاي مغناطيسي ، مقررات مربوط به حريم خطوط انتقال و توزيع برق ، در كليه عمليات ساختماني و نيز در تعیين محل احداث بناها و تأسيسات رعايت گردد.

        · قبل از شروع عمليات ساختماني در مجاورت خطوط هوايي برق فشار ضعيف بايد مراتب به اطلاع مسئولان و مراجع ذيربط رسانده شده تا اقدامات لازم از قبيل قطع جريان ، تغير موقت يا دائم مسير يا روكش كردن خطوط مجاور ساختمان انجام شود .

8 ـ هر گاه لازم باشد روي داربست دستگاه بالابر نصب شود بايد بخشهاي متشكله داربست بدقت بازرسي شوند و در صورت لزوم به مقاومت آن افزوده شود .

9 ـ تا آنجا كه امكان دارد بايستي بار روي داربست را بطور يكنواخت توزيع نمود تا از عدم تعادل داربست جلوگيري بعمل آيد .

10 ـ اگر قسمتي از داربست نياز به تعمير داشته باشد نبايد قبل از رفع عيب و تعميرات آن ، به كاركنان اجازه كار كردن روي آن داده شود .

 

جايگاه كار :

1 ـ كليه داربستهايي كه كاركنان روي آن كار مي كنند بايد داراي تعداد كافي جايگاه كار باشند .2 ـ هيچ بخشي از جايگاه كار نبايد برروي آجر هاي لق ، لوله هاي آب ، دودكش و ساير مصالح نا مناسب و غير مطمئن قرار گيرد .

3 ـ از جايگاه داربست نبايد استفاده شود مگر آنكه ساخت آن تمام شده و وسايل و تمهيدات حفاظتي لازم بطور مناسب نصب شده باشد .

4 ـ پهناي جايگاه ، بايستي متناسب با كار مورد نظر باشد و در هر بخش آن بايد گذرگاه بازي به پهناي 60 سانتيمتر عاري از هر مانع ثابت و مصالح انباشته فراهم شود .

5 ـ در هيچ موردي نبايد پهناي جايگاه كار از اندازه هاي زير كمتر باشد :

        ·  60  سانتيمتر ، اگر از جايگاه براي عبور اشخاص استفاده شود .

        ·  80  سانتيمتر ، اگر از جايگاه براي قرار دادن مصالح يا ابزار استفاده شود .

        ·  110  سانتيمتر ، اگر از جايگاه براي نگهداري جايگاه يا سكوي بلندتر استفاده شود .

        ·  130  سانتيمتر ، اگر از جايگاه براي نصب قطعات يا كارهاي تعميراتي روي وسيله اي استفاده شود .

        ·  150  سانتيمتر ، اگر از جايگاه هم براي نگهداري سكوي بلندتر و هم براي نصب قطعات يا كارهاي تعميراتي روي وسيله اي استفاده شود .

        ·  بطور كلي احداث پهناي سكويي كه با تير هاي داخل ديواري نگهداري مي شود نبايد بيشتر از 160 سانتيمتر باشد

1 ـ در صورت امكان بايد يك فضاي خالي بالاسري دست كم به ارتفاع 180 سانتيمتر بالاي جايگاه كار در نظر گرفته شود .

2 ـ جايگاه هر داربست پايه اي ، بايستي حداقل يك متر پائين تر از انتهاي تيرهاي عمودي قرار گيرند

3 ـ تخته و الوارهايي كه جزئي از جايگاه كار به شمار مي آيند و يا به صورت پاخور لبه جايگاه بكار برده مي شوند بايد داراي شرايط زير باشند :

        ·  با در نظر گرفتن فاصله بين تيرهاي تكيه گاه جايگاه و ضخامت آنها ، ايمني لازم را تا‏مين نمايد و در هيچ موردي ضخامت آنها از 5 سانتيمتر كمتر نباشد .

        ·  پهناي آنها 15 سانتيمتر باشد .

9 ـ هر تخته و الواري كه در ساخت جايگاه بكار مي رود ، نبايد بيش از 4 برابر ضخامت آن از انتهاي جايگاه تجاوز كند .

10 ـ تخته و الوارها نبايد روي همديگر قرار گيرند و بايد دو سر آنها طوري بهم جفت شود كه خطر به زمين افتادن افراد به حداقل رسيده و جابجائي چرخهاي دستي به آساني صورت گيرد .

11 ـ تخته يا الوارهائي كه در ساختمان يك جايگاه بكار مي روند بايستي از نظر ضخامت متحدالشكل بوده و با يكديگر اختلاف نداشته باشند .

12 ـ تخته يا الوارهائي كه در كف جايگاه قرار مي گيرند ، بايد حداقل با سه تكيه گاه نگهداري شوند ، مگر اينكه فاصله بين تيرهاي افقي پشت سر هم تكيه گاه و ضخامت تخته ها طوري باشد كه خطر شكم دادن بيش از حد و بلند شدن سر ديگر تخته ، وجود نداشته باشد .

13 ـ جايگاه هاي كار بايستي طوري ساخته شوند كه تخته ها و الوارهاي سازنده آنها كاملأ مهار شده و هنگام استفاده معمولي جابجا نشوند .

14 ـ هر سكوي جايگاه كه بيش از دو متر بالاي زمين قرار دارد بايد داراي تخته بندي نزديك بهم باشد و يا الوارهاي آن چنان چسبيده بهم نصب شوند كه هيچ گونه ابزار و لوازم كار و يا مصالح از بين آنها به زمين سقوط نكند .

 

حفاظ گذاري جايگاه (حفاظت از سقوط ) :

9 ـ هر بخشي از جايگاه كار يا محل كاري كه بلندي آن بيش ا ز120 سانتيمتر و امكان سقوط از روي آن وجود داشته باشد ، بايد داراي جان پناه با شرايط زير باشد:

        ·  حفاظ از جنس مناسب و مرغوب و داراي استحكام كافي باشد .

        ·  نرده بالائي بين 90 تا 110 سانتيمتر بالاي سطح جايگاه قرار گيرد .

        ·  براي جلوگيري از سر خوردن كارگران و يا افتادن مصالح و ابزار كار از روي جايگاه ، پا خوري در لبه باز جايگاه به بلندي 15 سانتيمتر و ضخامت حداقل 5/2 سانتيمتر نصب شود .

        ·  نرده مياني بين پا خور و نرده بالائي نصب شود .

        ·  حتي الامكان سر پوش مناسب حفاظتي در لبه خارجي جايگاه نصب شود .

 

9 ـ حفاظهاي نرده اي و پا خورهاي لبه جايگاه داربست بايد در سوي داخلي ستون عمودي مهار شوند .

10 ـ نرده ها ، پاخورها و ديگر وسايل حفاظتي كه در جايگاه داربست بكار رفته اند ، نبايد از جاي خود برداشته شوند مگر در زماني كه براي ورود اشخاص ، حمل يا جابجائي مصالح ساختماني لازم باشد .

11 ـ جايگاه داربست هاي معلق بايد از هر سو داراي حفاظ نرده اي و پاخور باشند .

12 ـ فاصله بين ديوار و جايگاه بايد تا حد امكان كم باشد ، مگر در مواردي كه كارگران روي جايگاه بطور نشسته كار مي كنند ، كه در اين حالت فاصله بين ديوار و جايگاه را مي توان حداكثر 45 سانتيمتر اختيار نمود .

 

مقررات ويژه داربست هاي فلزي لوله اي :

1 ـ داربست هاي فلزي لوله اي بايد داراي شرايط زير باشند :

             ·  از مواد مناسبي مانند لوله هاي فولادي يا فلز مشابهي كه استقامتي نظير فولاد دارد ، ساخته شده باشد .

             ·  استحكام كافي براي نگهداري بار مورد نظر با ضريب اطمينان چهار داشته باشد .

2 ـ تمام قطعات عمودي و افقي داربست هاي فلزي لوله اي بايد بطور مطمئني بهم وصل شوند

3 ـ لوله هايي كه در داربست ها بكار مي روند بايد مستقيم و عاري از زنگ زدگي ، خوردگي و ساير معايب باشد .

4 ـ سر هاي انتهايي لوله هاي فلزي بايد صاف باشند تا در مواقع افزايش ارتفاع داربست ، نقاط اتكاء و اتصال كاملأ روي هم قرار گيرد .

5 ـ لوله ها بايد به اندازه و با مقاومت مناسب براي باري كه مي بايست تحمل نمايد ، اختيار شوند و در هيچ موردي قطر خارجي آنها كمتر از 5 سانتيمتر نباشند

داربست هاي فلزي نبايد در نزديكي و در بالاي مناطقي كه خطر خطوط و تجهيزات برق دار وجود دارد بر پا شود و در هر صورت بايد فاصله ايمني آنها حفظ شده باشند .

 

تيرهاي عمودي :

1 ـ پايه ها در داربستهاي فلزي لوله اي بايد هميشه در وضعيت عمودي نگهداري شوند و محل استقرار آنها روي زمين از استقامت كافي برخورددار باشد و حتي الامكان از كفشكهاي فلزي با سطح اتكاء مناسب برخوردار باشد .

2 ـ اتصالات در پايه هاي عمودي بايد داراي شرايط زير باشند :

             ·  به تير هاي افقي يا ساير قطعات مقاوم اتصال داده شوند .

             ·  به تناوب طوري بسته شوند كه اتصالات مجاور در يك سطح نباشند .

3 ـ فواصل بين پايه هاي عمودي نبايد از اندازه هاي زير تجاوز كند :

             · 8/1 متر براي كارهاي سنگين با قابليت   تحمل 350 كيلوگرم بر متر مربع

             ·  3/2 متر براي كارهاي سبك با قابليت تحمل 125 كيلوگرم بر متر مربع

 

تيرهاي افقي :

1 ـ تيرهاي افقي بايد تا سه پايه عمودي داشته باشد و بطور مطمئن به هر پايه عمودي متصل باشند .

2 ـ اتصالات بين تيرهاي افقي به پايه هاي عمودي بسته شده و در طبقات مختلف مستقيمأ روي هم قرار نگيرند .

3 ـ‌ فاصله هاي بين تيرهاي افقي نبايد ار 2 متر تجاوز نمايد .

4 ـ زماني که  جايگاه هاي كار از جاي برداشته مي شود ، كليه تيرهاي افقي بايد براي حفظ پايداري داربست در محل خود باقي بمانند .

 

دستكها :

تعريف دستك : دستك ها بخشي از داربست هستند كه برروي آنها جايگاه كار قرار دارند

1 ـ در داربست هاي فلزي لوله اي ، يك دستك بايد كنار هر پايه عمودي قرار گيرد .

2 ـ طول هر كدام از دستك ها در داربست هاي فلزي لوله اي نبايد از 5/1 متر تجاوز كند .

3 ـ فاصله دستك ها براي كارهاي سنگين در داربستهاي فلزي لوله اي نبايد از 90 سانتيمتر و براي كارهاي نيمه سنگين از 115 سانتيمتر تجاوز نمايد .

4 ـ در حالتي كه يك سر دستكهاي داربست به ديوار ساختمان تكيه دارند ، بايد حداقل 10 سانتی متر در داخل ديوار فرو روند .

 

مهار كردن داربست ها :

2 ـ داربستها بايد بطور مطمئني به ديوار ساختمان مهار شوند و نحوه اتصال لوله هاي مهار بايد به ترتيب زير باشد :

             ·  لوله هاي مهار در محل برخورد پايه ها به تيرهاي افقي به داربست بسته شوند

             ·  انتهاي ديگر لوله هاي مهار به بدنه ساختمان بطور محكم بسته شوند .

             ·  اولين ، آخرين و يكي در ميان از پايه ها به وسيله لوله هايي به ساختمان مهار شوند .

 

اتصالات :

مفاصل و اتصالات داربست هاي فلزي لوله اي بايد :

             ·  از جنس فولاد چكش خوار و غير قابل خرد  شدن باشند .

             ·  اتصالات ، پيچ و مهره بايد تا آخرين دندانه كاملأ پيچ و سفت شوند .

             ·  اتصالات نبايد باعث تغير شكل در لوله ها شده و يا خود تغير شكل دهند .

             ·  بوسيله قفل و بست و سه راهي و يا چهار راهي بر روي سرتاسر قطعات ، به سطوح اتكاء مورد استفاده متصل گردند .

 

داربست هاي متحرك :

داربست هايي هستند كه بوسيله لوله هاي مخصوص داربست ساخته مي شوند و در قسمت تحتاني آن چرخ وجود دارد . اين وسيله داراي يك جايگاه كار منفرد است كه مجهز به نرده هاي حفاظتي و تخته هاي پاخور مي باشند . اين داربست را مي توان از چهارچوب هاي لوله اي پيش ساخته اي كه به همين منظور و براي تحمل بار تا 30 پوند بر فوت مربع طراحي شده اند نيز احداث نمود .

 

مواردي كه بايستي در ساخت و استفاده از داربست هاي متحرك رعايت شوند به شرح زير است :

 

1 ـ ارتفاع جايگاه كار در داربست هاي متحرك نبايد از 3 برابر اندازه ضلع كوچكتر تكيه گاه تجاوز كند و اين در حالي است كه اندازه اضلاع هيچ داربست متحركي نبايد كمتر از چهار فوت باشد

2 ـ استحكام داربست هاي متحرك بايد از قيدهايي كه به شكل زيگزاگ در سرتاسر ارتفاع چهار طرف و بين دو زاويه متقابل تكيه گاهها بطور سفت و محكم بسته مي شود تامين گردد .

3 ـ به منظور رعايت ايمني كاركنان و سهولت در بالا و پائين رفتن از داربست ، بايد نرده باني مناسب و مطابق با استاندارد هاي مربوطه ، در باريكترين پهناي داربست نصب و بوسيله بست يا تسمه فلزي ، محكم به بدنه داربست مهار شود .

4 ـ به حركت در آوردن داربست بايد از طريق فشار دادن و يا كشيدن سطوح پائين داربست صورت گيرد .

5 ـ بايد توجه نمود تحت هيچ شرايطي نبايد داربست توسط شخص يا اشخاصي كه روي جايگاه آن قرار دارند جابجا شوند .

6 ـ چرخهايي كه جهت حركت داربست بكار مي روند بايد محكم در گوشه هاي تحتاني داربست به طريقي نصب شود كه در هنگام جابجائي داربست ، موجب سقوط آن نشوند . اين چرخها همچنين بايد داراي ترمزهاي مؤثري باشند ( دو تا از چرخها ) كه در هنگام استفاده از داربست ، از حركت آن جلوگيري نمايد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ارتباط با مدیر عامل

مدیر عامل سازمان آتش نشانی
مهندس علی عسکری

ورود کاربران

حاضرین در سایت

ما 19 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

Go to top